Kozmogoni Nedir?
"Kozmogoni" sözcüğü Eski Yunanca kosmos (κόσμος, düzen/evren) ile gonia (γονία, doğuş/köken) kelimelerinden türemiştir. En genel anlamıyla evrenin kökenini ve düzeninin nasıl oluştuğunu açıklayan anlatıları ifade eder.
Yunan mitolojisinde kozmogoni yalnızca dünyanın yaratılışını değil; tanrıların, doğa güçlerinin, zamanın ve kozmik düzenin ortaya çıkışını da kapsar.
Yunan mitolojisinde kozmogoni yalnızca dünyanın yaratılışını değil; tanrıların, doğa güçlerinin, zamanın ve kozmik düzenin ortaya çıkışını da kapsar.
Yunan Kozmogonisinin Başlıca Kaynakları
Yunan yaratılış anlatısı tek bir metne dayanmaz. Farklı dönemlerde yazılmış eserler çeşitli ayrıntılar sunar.
Yunan yaratılış anlatısı tek bir metne dayanmaz. Farklı dönemlerde yazılmış eserler çeşitli ayrıntılar sunar.
- Hesiodos – Theogonia
En kapsamlı yaratılış anlatısı - Homeros
Tanrılar ve kozmik düzen hakkında dolaylı bilgiler - Orfik Metinler
Alternatif kozmogoni geleneği - Apollodoros – Bibliotheke
Mitolojik soy ilişkilerinin özeti - Hyginus
Mitolojik derlemeler
Hesiodos'a Göre Yaratılış
Bugün en yaygın kabul gören Yunan yaratılış anlatısı Hesiodos'un Theogonia adlı eserinde yer alır.
Bu anlatıya göre başlangıçta hiçbir tanrı ya da düzenli evren yoktur. İlk ortaya çıkan varlık Kaos'tur.
Kaos'un ardından sırasıyla:
Daha sonra Nyks ile Erebos'tan Aither ve Hemera doğar. Gaia ise Uranos'u, Dağları ve Pontos'u meydana getirir. Böylece gökyüzü, yeryüzü ve deniz oluşur; Titanlar ve sonraki tanrısal kuşakların doğumu için zemin hazırlanır.
Bu anlatıya göre başlangıçta hiçbir tanrı ya da düzenli evren yoktur. İlk ortaya çıkan varlık Kaos'tur.
Kaos'un ardından sırasıyla:
- Gaia
- Tartaros
- Eros
- Erebos
- Nyks
Daha sonra Nyks ile Erebos'tan Aither ve Hemera doğar. Gaia ise Uranos'u, Dağları ve Pontos'u meydana getirir. Böylece gökyüzü, yeryüzü ve deniz oluşur; Titanlar ve sonraki tanrısal kuşakların doğumu için zemin hazırlanır.
Kozmik Soy Zinciri
Kaos
│
├── Gaia
│ ├── Uranos
│ ├── Ourea (Dağlar)
│ └── Pontos
│
├── Tartaros
│
├── Eros
│
├── Nyks
│ └── Erebos
│ ├── Aither
│ └── Hemera
│
└── (sonraki kuşaklar)
↓
Titanlar
↓
Kronos
↓
Zeus
↓
Olimpos Düzeni
│
├── Gaia
│ ├── Uranos
│ ├── Ourea (Dağlar)
│ └── Pontos
│
├── Tartaros
│
├── Eros
│
├── Nyks
│ └── Erebos
│ ├── Aither
│ └── Hemera
│
└── (sonraki kuşaklar)
↓
Titanlar
↓
Kronos
↓
Zeus
↓
Olimpos Düzeni
Ana içerik : Yunan Mitolojisi Rehberi
Modern Akademik Kaynaklar
- Walter Burkert — Greek Religion
- Timothy Gantz — Early Greek Myth
- Jenny March — The Penguin Book of Classical Myths
- Martin L. West — The East Face of Helicon
Kozmogoni | Yunan Kozmogonisi | Kaos, Gaia | Uranos | Tartaros | Eros | Nyks | Titanlar | Olimpos | Hesiodos | Theogonia | Evrenin Yaratılışı
Yorumlar
Üyeler doğrudan yorum yapabilir, misafirlere ise onay e-postası gönderilir.
Yorum için oturum bilgisi alınamadı. Sayfayı yenileyip yeniden deneyin.
Henüz bu içeriğe yorum yapılmadı.