Puan:
TR EN DE

Silikon Vadisi'nde Gizli Savaş: Kuantum Üstünlüğü Yarışında Kim Önde?

Dünyanın en güçlü bilgisayarı kimde? Google’ın Sycamore işlemcisi, IBM'in sert yanıtı ve Çin’in Jiuzhang hamlesiyle kuantum savaşı kızışıyor

Silikon Vadisi'nde Gizli Savaş

Kuantum Üstünlüğü Yarışında Kim Önde?

Laboratuvarların derinliklerinde, siber dünyayı sarsacak o güce (Q-Günü) ulaşmak için her saniye milyar dolarlık bir yarış dönüyor. Bu yarış sadece teknik bir gelişme değil; milyarlarca dolarlık bütçelerin, devasa şirket egolarının ve hatta ülkelerin gelecekteki ulusal güvenlik stratejilerinin çarpıştığı küresel bir satranç müsabakası. 

Teknoloji dünyasının "Kuantum Üstünlüğü" (Quantum Supremacy) adını verdiği bu gizli ve amansız savaşta Silikon Vadisi devleri birbirine nasıl çalım atıyor? Laboratuvar kapılarının ardındaki büyük bilimsel kavganın ve güç savaşının merkezine iniyoruz.



Kuantum Üstünlüğü Nedir? Bilim Dünyasının "Kırılma Noktası"
Kuantum üstünlüğü, bir kuantum bilgisayarının, dünyadaki en güçlü geleneksel süper bilgisayarın bile pratikte çözmesi imkansız olan (veya binlerce yıl sürecek) matematiksel bir problemi ilk kez çözebilir duruma gelmesidir. Yani, "Biz artık klasik bilgisayarların hayal bile edemeyeceği bir boyuttayız" deme yarışıdır.

İşte tam da bu tanım, Silikon Vadisi'nde yüzyılın en büyük ego ve teknoloji kavgalarından birini ateşledi.



Google’ın 200 Saniyelik İddiası ve IBM ile Yaşanan Büyük "Ego Savaşı"
2019 yılında teknoloji dünyası Google’dan gelen büyük bir iddiayla sarsıldı. Google, 53 qubitlik "Sycamore" adlı kuantum işlemcisiyle kuantum üstünlüğüne ulaştıklarını duyurdu. İddialarına göre; dünyanın en güçlü klasik süper bilgisayarlarının ancak 10 bin yılda tamamlayabileceği karmaşık bir matematiksel işlemi, Google'ın kuantum bilgisayarı sadece 200 saniyede çözmüştü.

Bu haber manşetleri süslerken, sektörün diğer devi IBM’den çok sert ve karizmatik bir anti-atak geldi. IBM bilim insanları hemen bir bildiri yayınlayarak Google'ı abartmakla suçladı: 

"Ortada 10 bin yıllık bir problem yok. Google’ın kullandığı yöntemi ve veri depolama mantığını klasik bir süper bilgisayara doğru şekilde entegre edersek, biz o problemi klasik bilgisayarla sadece 2,5 günde çözeriz. Kuantum üstünlüğü falan kurulmadı!"

Bu bilimsel atışma, iki dev şirketin kuantum laboratuvarları arasında yıllarca sürecek devasa bir rekabetin ve prestij savaşının fitilini ateşledi.



Çin’in "Jiuzhang" Çalımı: Yarışta Üçüncü Bir Cephe Açılıyor
Google ve IBM Silikon Vadisi'nde kapışırken, dünyanın diğer ucundan gelen bir haber dengeleri tamamen değiştirdi. Çinli bilim insanları, ışık parçacıklarını (fotonları) kullanan lazer tabanlı "Jiuzhang" adlı fütüristik bir kuantum bilgisayarı geliştirdiklerini duyurdular.

Çin'in iddiası Google'ınkini bile gölgede bırakacak cinstendi: Jiuzhang, Google'ın süper bilgisayara attığı çalımdan tam 10 milyar kat daha hızlı bir hesaplama yapmıştı. Bu hamleyle birlikte yarış sadece şirketlerin kendi arasındaki bir rekabet olmaktan çıktı; ABD ile Çin arasında küresel bir siber hakimiyet ve ulusal güvenlik savaşına dönüştü. Dünyanın en büyük kuantum laboratuvarını kuran Çin, Silikon Vadisi'nin ensesinde boza pişirmeye devam ediyor.



Sıradaki başlığımız: Laboratuvardan Çıkan Kuantum Parayı Nasıl Etkileyecek?
Peki, milyar dolarlık bütçelerin havada uçuştuğu, dev devletlerin ve Silikon Vadisi devlerinin birbirine çalım attığı bu teknoloji savaşı sıradan insanların hayatını ve ekonomiyi nasıl değiştirecek? Kuantum bilgisayarlar ticarete döküldüğünde hangi sektörleri trilyon dolarlık devlere dönüştürecek? Borsadaki kuantum hisseleri ve geleceğin yatırım dünyası bizi nereye götürüyor?



kuantum üstünlüğü, quantum supremacy nedir, google kuantum bilgisayarı, ibm kuantum, google sycamore, çin kuantum bilgisayarı, jiuzhang kuantum, kuantum yarışı, silikon vadisi kuantum

Hızlı yanıt

Google kuantum üstünlüğüne gerçekten ulaştı mı?
Google, 2019 yılında 53 qubitlik Sycamore işlemcisiyle, süper bilgisayarların 10 bin yılda yapacağı bir hesabı 200 saniyede yaparak kuantum üstünlüğüne ulaştığını ilan etmiştir. Ancak bu iddia rakipleri tarafından tartışılmaktadır.
Google'ın kuantum işlemcisinin adı nedir?
Google'ın kuantum üstünlüğü deneyinde kullandığı ve 53 aktif kuantum bitten (qubit) oluşan işlemcisinin adı Sycamore'dur.
IBM'in kuantum bilgisayar projelerinin isimleri nelerdir?
IBM, kuantum yarışında Quantum Eagle (127 qubit) ve Quantum Condor (1121 qubit) gibi devasa kuantum işlemci mimarileriyle adından söz ettirmektedir.
IBM, Google'ın kuantum iddiasına neden karşı çıktı?
IBM, Google'ın kuantum bilgisayarla çözdüğü problemin klasik bir süper bilgisayarda doğru algoritmalar ve bellek yönetimiyle 10 bin yıl değil, sadece 2,5 günde çözülebileceğini kanıtlayarak Google'ın iddiasına itiraz etmiştir.
Kuantum bilgisayarlar arasındaki güç yarışı neye göre ölçülür?
Sadece qubit (kuantum bit) sayısı gücü ölçmek için yeterli değildir. İşlemcilerin gücü, qubitlerin kalitesi, hata oranları ve bu qubitlerin birbiriyle ne kadar kararlı bağ kurduğunu gösteren "Kuantum Hacmi" (Quantum Volume) değerine göre ölçülür.
Kuantum bilgisayarları üreten şirketlerin hisseleri borsada satılıyor mu?
Evet. Google (Alphabet) ve IBM gibi devlerin yanı sıra, sadece kuantum teknolojisi üzerine odaklanmış IonQ, Rigetti Computing ve D-Wave Quantum gibi şirketler de borsada (NASDAQ / NYSE) işlem görmektedir.
Kuantum Üstünlüğü (Quantum Supremacy) ne anlama gelir?
Bir kuantum bilgisayarının, mevcut en güçlü klasik süper bilgisayarların bile makul bir sürede çözemeyeceği kadar karmaşık bir problemi dünyada ilk kez çözmeyi başarması durumudur.
Kuantum üstünlüğü yarışı neden ülkeler için bir ulusal güvenlik meselesidir?
Bu yarışta öne geçen ülke, dünyadaki tüm askeri ve diplomatik şifreleme sistemlerini kırabilecek, yapay zekayı kusursuzlaştıracak ve siber silahlarda mutlak üstünlük sağlayacak güce erişeceği için bir ulusal güvenlik meselesidir.
Çin’in geliştirdiği kuantum bilgisayarın (Jiuzhang) farkı nedir?
Çin'in geliştirdiği Jiuzhang, Google ve IBM'in kullandığı süperiletken qubit mantığı yerine, ışık parçacıklarını (fotonları) kullanan optik/fotonik bir kuantum mimarisine sahiptir ve belirli hesaplamalarda aşırı hızlıdır.
Şu an kuantum yarışında hangi ülke lider konumda?
Şu an net bir lider yoktur; ABD (Google, IBM, Microsoft gibi şirketleriyle) yazılım ve ticari entegrasyonda çok güçlüyken, Çin devlet destekli devasa bütçeli laboratuvarları ve fotonik kuantum başarılarıyla başa baş bir mücadele yürütmektedir.

Yorumlar

Üyeler doğrudan yorum yapabilir, misafirlere ise onay e-postası gönderilir.

Yorum için oturum bilgisi alınamadı. Sayfayı yenileyip yeniden deneyin.

Yorumlar

Temel biçimlendirme ve emoji desteklenir.

Henüz bu içeriğe yorum yapılmadı.