Mikroskobik Canlı Nedir?

Karada, havada, su ve diğer canlıların vücudunda yaşayabilen gözle görülmeyen canlılara mikroskobik canlılar denilmektedir. Yararlı ve zararlı olmak üzere iki çeşidi bulunur. Çıplak gözle görülemezler. Tek hücreli ve çok hücreli olanları bulunduğu gibi hücresel yapıda olanlar ve olmayanlar olarak da bilinmektedir.

Mikroorganizmalar mantar, hayvan ve bitki sınıflarında yer alabilir. Örneğin son dönemde popüler olan Su Ayısı / Tardigrada bilinen en küçük hayvanlardan birisidir ve mikroorganizma statüsündedir. Mikroskobik canlı ya da diğer adıyla mikroorganizmalar diğer bir deyişle sadece canlılara odaklanmıştır. Bu nedenle virusler genellikle cansız sayıldığı için mikroorganizma olarak kabul edilmez.

Mikroskobik canlıları sınıflandırılma şekli

• Prokaryotlar
  Bakteriler
  Arkea
• Ökaryotlar
  Protistler
  Mikro Hayvanlar
  Mantar
  Bitkiler

Öglena

Tek hücreli, kamçı benzeri bir uzantıya / uzantılara sahip klorofil bulunduran, karanlıkta heterotrof beslenebien ve aydınlıkta fotosentez yapabilen, bu nedenle ototrof beslenen canlı türüdür.

Ökaryot yapıdaki bu canlıların vücutları yeşil renkte ya da renksiz yani plastidli olabilir, uzun ve ince bir yapıları vardır. Euglenida ailesindendirler.

Amip

Tek hücreli yaklaşık 250 mikrometre büyüklüğünde, uzantılarıyla besin toplayabilen, tatlı su birikintilerinde, nemli ortamlarda çoğalabilen mikroskobik canlılardır.

Parazit statüsüne sahiptirler. Konakçı oldukları vücutlarda mukozal (beyin, burun, ağız ve bağırsaklar gibi) alanlarda çoğalabilir ve sağlık sorunlarına (dizanteri , menenjit gibi hastalıklara) neden olabilirler.

Detaylara fazla değinmiyoruz. Bu noktadan itibaren mikrobiyolojinin ilgi alanı, o nedenle kısa keselim. Konuyu daha derinlemesine incelemek isterseniz aşağıdaki bağlantılara göz atabilirsiniz.

Terliksi Hayvan

Protista Alemi'nin bir üyesi olan, adını şeklinden alan bu canlı normal şartlarda eşeysiz olarak üremektedir. Su birikintilerinde sık rastlanılan bir türdür. Difüzyon adı verilen solunum şekliyle yaşayan, iki çekirdeğe sahip tek hücreli bu canlı paramesyum (paramecium) olarak da adlandırılmaktadır.

Basit bir deneyle gözlemleyebiliriz.

Deney Malzemeleri
Kirli bir su birikintisinden alınan su örneği
Mikroskop

Deneyin Yapılışı
Bir damla su ile hazırlanan preparat mikroskopta incelenir.
Gözlenen canlılardan bazıları hareket halinde olacaktır.

Kazanım
Canlılara örnekler vererek benzerlik ve farklılıklarına göre gruplandırma yapılır.

En basit yapılı Mikroskobik canlılar nelerdir ?

En basit yapıdaki mikroskobik canlılar bakterilerdir. Küf mantarı veya maya mantarı örnek olarak verilebilir. 🍄 Mantarlar hakkında bilgiye 👉buradan👈 ulaşabilirsiniz.

Mikroskobik Canlıların Listesi

• Bakteriler
• Mantarlar
• Arkealar
• Protistler
• Mikroskobik bitkiler (yeşil algler) ve planktonlar
• Planarya, Amoeba ve Tardigrad (Su Ayısı) gibi mikroskobik hayvanlar.

Yararlı Mikroskobik Canlılar

• Lactobacillales : Laktik asit üreten bakterilerdir. Yoğurt, peynir, tereyağı, ayran, kefir ve kımız gibi süt kökenli maddelerde bulunurlar.
• Maya bakterileri : mantar sınıfına mensup bu bakteriler sayesinde gıdaların mayalanması sağlanır. Yoğurt, malt içecekler, unlu gıdalar vb.
• Fermenting Fungi - Fermantasyon Mantarları : sirke, turşu, mayşe üretimini sağlarlar.
• Fotoototrof - Fotosentetik bakteriler : bulundukları ortamdaki oksijen, hidrojen, hidrojen sülfür ve su dengesini sağlarlar
• Actinobacteria - Aktinobakterileri : suda ve topraktaki bitkilerin nitrojen gibi maddeleri alabilmelerini sağlarlar.
• Entomopatojen Fungus : mantar sınıfındaki bu canlı böcek popülasyonunu dengeler. Böcekleri öldürebilecek yapıdadır.
• Purpureocillium : bu mantar da böceklere karşı zirai ilaç olarak kullanılır.
• Mikoriza : bu mantar türü bitkilerle simbiyoz bir ilişki sürerek, yerleştiği bitki kökünün gelişmesini, su ve mineralleri alabilmesini sağlar.
• Lactobacillus Acidophilus : bu bakteri sayesinde parazit sınıfı diğer bakterilerin çoğalması engellenir.
• Lactobacillus Reuteri : bu bakteri de bulunduğu ortamdaki zararlı / parazit durumundaki bakterileri yok eder.

Zararlı Mikroskobik Canlılar / Parazitler

• Neisseria Gonorrhoeae : Frengi hastalığına neden olur.
• Vibrio Cholerae : Kolera hastalığı ve ince bağırsakta tahribat yapar.
• Yersinia Pestis : Enterobacteriaceae ailesine mensup bu bakteri veba hastalığına yol açar.
• Streptococcus Pyogenes : Cilt ve mukozal bölgelrede hasara neden olur.
• Rikketsiya Prowazeki : tifüs hastalığına neden olur.
• Acinetobacter Baumannii : menenjit ve sistit gibi hastalıklara neden olur.
• Mycobacterium Tuberculosis : verem mikrobu olarak bilinir.
• Escherichia Coli : koli basili olarak bildiğimiz patojendir ve kanlı ishal dahil birçok ölümcül hastalığa sebep olur.
• Klebsiella Pneumoniae : akciğer ve solunum yolları enfeksiyonuna sebep verir.
• Clostridium Difficile : sindirim sistemi ve boşaltım sistemini bozar.
• Amip : vücutta enfeksiyona ve ağır hastalıklara neden olur.
• Pseudomonas Aeruginosa : vücutta enfeksiyona sebep olur.
• Burkholderia Cepacia : amip gibi mukozal alanlarda enfeksiyona neden olur. Zatüre yapar ve akciğerlerde iltihap oluşturur.
• Staphylococcus Aureus : akciğer iltihabı ve zatüreye sebep olur.