Madde Nedir?

Madde ya da diğer adıyla özdek, uzayda yer kaplayan hacmi ve kütlesi olan tanecikli yapılara denir. Beş duyu organımızla algılayabildiğimiz yani hissedebildiğimiz ve eylemsizliği olan, canlı ve cansız tüm varlıklara verilen addır.

Beş duyu organımızı kullanarak maddeyi niteleyen temel özellikler

• Renk
• Koku
• Tat
• Doku (sert / yumuşak, esnek / kırılgan, pürüzlü / pürüzsüz)

Maddenin Halleri

Bir fizik terimi olarak maddenin hâli, maddenin aldığı farklı fazlardır. Günlük hayatta maddenin dört farklı hâl aldığı görülür. Bunlar; katı, sıvı, gaz ve plazmadır. Maddenin başka hâlleri de bilinir. Örneğin; Bose-Einstein yoğunlaşması ve nötron-dejeneje maddesi.

• Katı
• Sıvı
• Gaz
• Plazma (ilkokul düzeyinde bu hâl göz ardı edilir.)

Maddeyi diğerlerinden ayıran temel özellikler

• Kütle
• Hacim
• Yoğunluk
• Yapı
• Fiziksel özellikler
• Kimyasal özellikler

 Buradan sonrası daha detaylı bilgi içermektedir. İlkokul seviyesinin üzerindedir. 

 Sorular ve cevapları, 🔍 arama modülü sayfanın altındadır. 👇 

Madde olmayan şeyler de vardır. Örneğin; ses, gölge, ısı, ışık, sıcaklık, radyo dalgaları, TV frekansları gibi şeyler tanecikli bir yapıya sahip olmadıkları yani hacim veya kütleleri bulunmadığı ve kendi başına hareket ettikleri ya da araz özelliğine sahip oldukları halde eylemsizlik özelliği taşımadıkları için madde olarak kabul edilmezler.

Atom Nedir ?

Maddenin en küçük yapı birimi atomlardır. Atomlar birleşerek maddeleri meydana getirir. Örneğin: İki hidrojen atomu ile bir oksijen atomu birleşerek suyu meydana getirirler. Bir atom; elektron, nötron ve protondan oluşur. Elektron maddenin en küçük parçacığıdır ve enerjiden oluşur. Nükleer fizik ve nükleer kimyada nötrino adı ile anılan bu enerji hakkında hâlâ pek az şey bilinmektedir.

Atomlar hakkında daha detaylı bilgiye 🔬 Atom ve Periyodik Sistem 👈 başlığı üzerinden ulaşabilirsiniz.

Madde kendi çapında:

- Fiziksel olay: Bir madde üzerinde meydana geldiği zaman, o maddenin hüviyetini, yapısını değiştirmeyen olaydır. Mesela kağıdın yırtılması, fiziki bir olaydır. Çünkü kağıdın şekli değişmiş fakat özü yine kâğıttır.

- Kimyasal olay: Bir madde üzerinde meydana geldiği vakit, o maddenin hüviyet ve yapısını değiştiren olaydır. Mesela kağıdın yanması gibi.

Atomların çekirdeklerinde değişmeler, parçalanmalar olduğu radyoaktif denilen elementlerden anlaşılmaktadır. Atomların ortasında bulunan çekirdeklerin bu parçalanmasında bir elementin başka bir elemente dönüştüğü anlaşılmıştır. Ayrıca Albert Einstein'in izafiyet kuramına göre madde ve enerji birbirine eş değerdir. Bu sebeple madde enerjiye, enerji de maddeye dönüştürülebilir. Mesela bir uranyum çekirdeğinin veya başka bir ağır atom çekirdeğinin ikiye ayrılmasıyla meydana gelen çekirdek bölünmesinde madde enerjiye dönüşür. Bileşik cisimlerde olduğu gibi elementler de hep değişmekte bir halden başka hale dönmektedir.

Maddenin ortak özellikleri

1. Kütle
2. Hacim
3. Atom ve moleküller
4. Eylemsizlik
5. Elektirikli yapı
6. Tanecikli yapı
7. Boşluklu yapı

Maddenin türleri

• Normal madde
• Antimadde
• Karanlık Madde
• Baryonik madde
• Baryonik karanlık madde